Category Archives: Theorie theory θεωρία

Εργαλεία: τα σχήματα και οι αλήθειες

Trade fair "gamescom" in Cologne August 2011

Trade fair "gamescom" in Cologne August 2011

Φαίνεται η δυσκολία της ελληνικής κοινωνίας να ισορροπήσει πάνω σε δύο (από τις) ταυτόχρονες αλήθειες. Γιατί ενώ στη νοοτροπία της κυριαρχεί η υποταγή στο σχήμα, η πραγματικότητα είναι πολυπλοκότερη από τα παραδοσιακά ιδεογράμματα. Γι’ αυτό και αυτά αποκλείεται να προσφέρουν λύσεις. Οι δύο από τις πολλές ταυτόχρονες αλήθειες στις οποίες αναφέρομαι είναι οι διαπιστώσεις ότι:
α) το λεγόμενο μνημόνιο δεν σώζει την Ελλάδα
β) η Ελλάδα ήταν ήδη πριν το μνημόνιο σε λάθος δρόμο

Αυτές οι δύο αλήθειες γεννάνε μια ανάγκη: «ο ελληνικός λαός είναι καταδικασμένος σε δημιουργία» δηλαδή χρειάζεται επειγόντως να χτίσει μόνος του μια καινούρια «αλήθεια» που να τον απεγκλωβίζει.  Εκεί εντοπίζεται και το αδιέξοδο της κατάστασης: η αδυναμία της ελληνικής νοοτροπίας να σμιλέψει ο ίδιος μια καινούρια αλήθεια ικανή να την εμπιστευτεί. Μια αλήθεια που δεν είναι ούτε κληροδότημα του παρελθόντος ούτε εισαγωγή από αλλού. Δυστυχώς ο ελληνικός λαός ξεσυνήθισε εδώ και πολλούς αιώνες να χτίζει αυτόβουλα αλήθειες και εναπόθεσε την πορεία του στα σχήματα. Η έλλειψη ηγετικής φυσιογνωμίας είναι απλό σύμπτωμα αυτής της κατάστασης. Θα έλεγα μάλιστα ευτυχές σύμπτωμα γιατί αναδεικνύει με έντονο τρόπο την ευθύνη του ενός, του καθενός προς τον «άγνωστο άλλο» ακόμη και τον αγέννητο «άλλο». Η ελληνική (αρχαία) εμμονή στο «πρόσωπο» χρειάζεται επιτέλους το αργότερο τώρα, διεύρυνση. Καιρός για δημιουργία! Και σ’ αυτό το κάλεσμα η υποταγή στα σχήματα και τις μορφές δεν βοηθάει. Βοηθάει να μάθουμε να αναζητούμε τις αλήθειες.

«Για να δώσει καρπό η πράξη μας χρειάζεται την αλήθεια»

Minotaur comic, Eingang, Entrance

Minotaur comic, (Eingang, Entrance)

Άτομο που αντιλαμβάνεται ταχύτατα και αποφασίζει σταθερά, ο ηγέτης ξέρει να επιλέγει συνεργάτες και να τους ακούει. Όμως στην περίπτωσή του ο δείκτης υψηλής φυσικής νοημοσύνης χρειάζεται τη συναισθηματική νοημοσύνη της ωριμότητας. Η συναισθηματική νοημοσύνη εμποδίζει το ακαταλόγιστο της θέλησης να δικαιωθεί στην παραζάλη της μάχης και η μέθη της επιβολής να σκοτίσει τη συνείδηση. Τα βιώσαμε στην Ελλάδα κατά την πτώση της απριλιανής δικτατορίας, οπότε η γενιά του Πολυτεχνείου με την υπεροψία ενός νικητή που δεν ενδιαφέρθηκε να σκεφτεί τη νίκη του, εξαργύρωσε βιαστικά το επίτευγμα, με τα σύμβολα και τα προνόμια της εξουσίας. Χωρίς στοιχειώδη εφόδια η γενιά τούτη η οποία κυβερνά ως σήμερα, ακολούθησε με ασύνειδη μακαριότητα το δρόμο του λαϊκισμού, υποδαύλισε ένα πνεύμα εμφυλίου πολέμου και οδήγησε τον τόπο στη σημερινή κατάντια. Ήταν ίσως το μόνο που μπορούσε να κάνει με μια σκέψη βγαλμένη από την ιδεολογική παράνοια.

Η ιδεολογία που έφερε αναδρομικά το εμφυλιακό μένος ως περιεχόμενο της πολιτικής σε ειρηνική περίοδο, τροφοδότησε φαντασιώσεις «απελευθερώσεων» οι οποίες συγκάλυψαν χρόνια νοσήματα, όπως η βαθύτατη αδιαφορία του μέσου Έλληνα για ό,τι σχετίζεται με την κατηγορία των κοινών αγαθών, την καθαριότητα, ας πούμε, των δρόμων, τη δημόσια εκπαίδευση και υγεία ή τα δημόσια οικονομικά. Κολλημένος σε όσα του ανήκουν, ο Ρωμιός διατηρεί και αναπαράγει την ψυχολογία μικρού παιδιού, το οποίο βρίσκει ασφάλεια, όχι όμως και ενηλικίωση, στην πατρική προστασία του κρατισμού, του κομματικού- συντεχνιακού συστήματος και της διαπλοκής με τους εκάστοτε κυβερνώντες.

Continue reading

Greek art

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-19w) Painting by Papadopoulos Antonis

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-19w) Painting by Papadopoulos Antonis

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-10w) Painting by Papadopoulos Antonis

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-10w) Painting by Papadopoulos Antonis

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-22w) Painting by Tsimpourla Maria

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (pic-22w) Painting by Tsimpourla Maria

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (17w) Painting by Agapitakis Agapitos

Thessaloniki, exhibition cheapart 2008.06.19 (17w) Painting by Agapitakis Agapitos

Οι φωτογραφίες από τα έργα προέρχονται από την έκθεση cheapart που έγινε από 19.6 μέχρι 10.7.2008 στο κτίριο κοιτώνων στο πρώην στρατόπεδο Κόδρα στη Θεσσαλονίκη. Βρέθηκα εκεί στα εγκαίνια της έκθεσης το καλοκαίρι που πέρασε. Τους καλλιτέχνες των έργων δεν τους γνωρίζω. Οτιδήποτε συνειρμοί ανεγείρονται τώρα πια, είναι συμπτωματικοί (όπως τα συμπτώματα που μπορεί να διαγνώσει ο μάγος του οικισμού).

Το ίδιο απόγευμα επισκέφθηκα και μια άλλη έκθεση νέων καλλιτεχνών σ’ ένα αποθηκευτικό χώρο στο λιμάνι της πόλης. Αλλά η άλλη έκθεση δεν ήταν Greek art και θέλει άλλη καταχώρηση.

Ο δολοφόνος γυρνάει στον τόπο του εγκλήματος

Με αφορμή μερικές οδηγίες και ευχές, προς έναν παλιννοστούντα

«α, και να πω ποσο φασιστας ειμαι. ναι φασιστας. γιατι με ποιο δικαιωμα αποφασισα να ζησω στον τοπο μου μη χεσω και να χασουν τα παιδια μου φιλους, γνωστους, συγγενεις…»

από το πρωτο ποστ απο δω
Θεσσαλονίκη, Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου 2007

Θα μου επιτρέψεις να σου πω φίλε μου, ότι μου φαίνεσαι λίγο παραπάνω μπερδεμένος απ’ όσο χρειάζεται για να διατηρήσεις την ελευθερία σου. Το λέω αυτό εξαιτίας της παραπάνω φράσης.

Ελπίζω να αναγνωρίζεις ότι εδώ πολύ απλά υπερβάλεις. Αν η απόφασή σου για μετακίνηση μαζί με τα παιδιά σε κάνει φασίστα, τότε πόσο πιο φασίστα σε κάνει η ίδια η πραγματικότητα της ύπαρξης των παιδιών αυτών. Βλέπεις ότι δεν βγάζει πρόταση ζωής αυτή η στάση. Εμένα μου θυμίζει την αναπηρία που κρύβει η γερμανική νοοτροπία αυτή η αδυναμία της αποδοχής του απλού γεγονότος ότι η ζωή διέπεται και από σχέσεις εξουσίας. Πρόκειται για κάτι που στη γερμανική νοοτροπία κρατιέται κρυφό και υπόγειο, ενώ φυσικά υπάρχει και καθορίζει τα πράγματα όπως γίνεται παντού. Αυτό έχει τις περισσότερες φορές σαν συνέπεια να αποπροσανατολίζει τις διαθέσεις και να δίνει έναν ιδιαίτερο γερμανικό χαρακτήρα στην τέχνη της απώθησης. Στα γερμανικά η απώθηση λέγεται «verdrängen» (εκτόπιζω). Επειδή παράλληλα στην γερμανική νοοτροπία έχουμε συνηθίσει σε μια αξιοσέβαστη ευθύτητα που προέρχεται όμως από ένα γενικό ρασιοναλιστικό πνεύμα οργάνωσης και προγραμματισμού και από την παραδοσιακή καλλιέργεια της κατανομής ευθυνών, στα οργανογράμματά τους, δεν σημαίνει αυτό ότι και οι άνθρωποι εκεί έχουν βρει τον τρόπο να απαλλαγούν από την δυσκολία και την αδυναμία να αντικρίσουν την πραγματικότητα και να τη χειριστούν με ζωντάνια και δημιουργικότητα. Απλώς είναι λίγο πιο αποτελεσματικές οι κινήσεις που αναλαμβάνουν να κάνουν. Σε ποια κατεύθυνση όμως και τι καθημερινότητα αναπαράγεται; Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Ναι όλ’ αυτά τα λέω επειδή διάβασα την παραπάνω φράση που μου μυρίζει «Γερμανία».

Αυτό όμως που έχει τώρα περισσότερο σημασία ειδικά στη δικιά σου περίπτωση, είναι η αντιμετώπιση της κατάστασης στην Ελλάδα. Αν κατέβηκες στην Ελλάδα σαν καταναλωτής θα αποτύχεις. (Τρόπος του λέγειν είναι το «θα αποτύχεις». Εννοώ ότι θα καταλήξεις να κάνεις αυτό που κάνούν και οι υπόλοιποι εκεί.) Αν καταφέρεις να μπεις σ΄ ένα μηχανισμό που θα σου επιτρέπει να καταναλώνεις (γιατί κι αυτό στην Ελλάδα δεν είναι το πιο εύκολο πράγμα) μάλλον θα κουραστείς και θα αδειάσεις. Αν όμως αποφάσισες να γίνεις παραγωγός εκεί κάτω, θα έχεις να αντιμετωπίσεις όλα όσα ξέρουμε και είναι βαρετό να τα επαναλαμβάνουμε όπως συνηθίσαμε να τα περιγράφουμε. Περισσότερο αξία θα είχε ν’ αρχίσουμε να βλέπουμε αυτά τα γνωστά προβλήματα της Ελλάδας μέσα από μια καινούρια περιγραφή η οποία ίσως να μας φανεί αναπάντεχη και να μας ξαφνιάσει.

Ο Στέλιος Ράμφος για παράδειγμα λέει ότι το ελληνικό πρόβλημα είναι ένα κατεξοχήν πνευματικό πρόβλημα (όχι οικονομικό, ή κοινωνικό, ή πρόβλημα οργάνωσης και τα λοιπά τετριμμένα). Έχει να κάνει με την υποταγή της σκέψης στο σχήμα αντί να γίνεται εκ νέου αναζήτηση της αλήθειας. Λέει ότι είμαστε μια κοινωνία απαντήσεων και όχι ερωτήσεων. Το πρόβλημά στην Ελλάδα δεν είναι ότι οι άνθρωποι είναι κακοί και παλιάνθρωποι αλλά ότι συλλογικά το πνευματικό μας υπόβαθρο έχει υποταχθεί στις μορφές αντί να ερμηνεύει κάθε φορά από την αρχή τα πράγματα και να παράγει καινούριες λύσεις. Η προσήλωση για παράδειγμα στους δεσμούς του αίματος και στην οικογένεια είναι κάτι τέτοιο. «Θα πάρω για γραμματέα την ανιψιά μου και όχι αυτόν ο οποίος είναι κατάλληλος…». Τα σχήματα και οι μορφές μας απαλλάσσουν από την αίσθηση της ευθύνης. Η κουβέντα είναι μεγάλη αλλά έχει ενδιαφέρον. Προτείνω τις σκέψεις αυτού του κύριου να τις να κοιτάξουμε και να προσθέσουμε στο οπλοστάσιό μας αυτό που μπορεί να μας φανεί χρήσιμο. Κάποιες φορές μπορεί να αποκομίσει κανείς την εντύπωση ότι προτείνει μια κατεύθυνση χριστιανικής ορθόδοξης στάσης. Εκεί ακριβώς προτείνω να αποδείξουμε ανοιχτό πνεύμα απαλλαγμένο από τα σχήματα που δεν φοβάται να τα ξαναπλησιάζει διατηρώντας το δικαίωμα να κάνει καινούριες ερωτήσεις και να επιτρέπει στις προσπάθειες για απαντήσεις και τις ερμηνείες που μας ξεβολεύουν. Αυτός λέει ότι πιάνει τους χριστιανισμούς και τις ορθοδοξίες γιατί μεταξύ άλλων είναι από τα πιο βαθιές χαρακιές που έχουν χαραχτεί ακόμη και στις ψυχές και των πιο άπιστων της κουλτούρας από την οποία προερχόμαστε. Κι εδώ νομίζω ότι έχει δίκαιο. Είναι αρκετά έξυπνος ώστε να μην σε κάνει να ασφυκτιάς μέσα σε παραθέσεις θρησκευτικών αδιέξόδων. Ένα πρώτο ανάγνωσμα μπορεί να έχει κανείς κοιτώντας μερικές παραγράφους που αντέγραψα από το κομμάτι «Απογραφή» του Στέλιου Ράμφου
από το βιβλιαράκι «Σαν διφορούμενο άγγιγμα»
Εκδόσεις Αρμός, 2005
ISBN 960-527-325-X

: του Στέλιου Ράμφου

«εχεις δικιο. ισως δεν εχω απαντησει ακομη στο ερωτημα, γιατι ηρθα στην ελλαδα»

Θεσσαλονίκη, Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2007

Μα αυτό το ερώτημα μπορώ να στο απαντήσω κι εγώ φίλε μου: γιατί στην Ελλάδα είναι ωραία!

Σου εύχομαι επιτυχία στη προσπάθεια να παράγεις κάτι δημιουργικό στον καινούριο τόπο που βρέθηκες για να απολαμβάνεις τα καλά του τόπου με αυτοπεποίθηση που θα βασίζεται στην δύναμη που αλλάζει τα πράγματα και τα κρατάει ζωντανά. Εκτός από το ότι «όλα είναι ένα» ισχύει ότι και το ένα και όλα μαζί αλλάζουν συνεχώς. Μοντέρνος είναι ο άνθρωπος που αλλάζει και προσαρμόζεται για να πετύχει το σκοπό του. Όπως ο Οδυσσέας που αλλάζει ακόμη και το όνομά του αν χρειαστεί προκειμένου να επιβιώσει χωρίς να ξεχνά τον στόχο του.
Αν ο δικός σου ο στόχος είναι ένα γενικό «να περνάω εγώ και η οικογένειά μου καλά» δεν φτάνει αυτό. Γρήγορα θα αναγκαστείς να το αναλύσεις λιγότερο η περισσότερο καλά, και ‘κει θα βγουν στην επιφάνεια πράγματα που μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα για μια πιθανή συνειδητή προσπάθεια για συγκεκριμένους στόχους και συγκεκριμένες στάσεις. Αλλιώς θα γίνουν όλα από μόνα τους και φυσικά θα χαθεί κάθε έλεγχος. Δεν είναι και δύσκολο να συμβεί αυτό. Και ο έλεγχος αυτός πίστεψέ με, δεν είναι φασισμός, είναι το απλό δικαίωμα του αυτοπροσδιορισμού, δηλαδή η ικανότητα και η δυνατότητα να δίνουμε ερμηνείες στα πράγματα κι αυτές να είναι δικές μας κι όχι μια τυφλή ασφυκτική παράδοση και η υποταγή στα σχήματα.

Όλα καλά!

σωφροσύνη, софросине, sophrosyne

Το βράδυ του Σαββάτου που μας πέρασε συναντήθηκα με τον Sasha ο οποίος ανακάλυψε μια καινούρια λέξη:

σωφροσύνη
[αρχ. σωφροσύνη σώφρων] (η) ουσ. η ιδιότητα του σώφρονος, σύνεση, φρόνηση | εγκράτεια, διατήρηση της αγνότητας

συνώνυμα της σωφροσύνης: φρονιμάδα, εχεφροσύνη, (εχέφρων [αρχ. εχέφρων έχω + φρήν] φρόνιμος, αντίθετο του εχέφρων: άφρων)

αντίθετα της σωφροσύνης: αφροσύνη, αμυαλιά

σώφρων [αρχ. σώφρων σως (σώος) + φρήν] -ων, -ον (-ονος) επίθ. φρόνιμος, συνετός | εγκρατής

συνώνυμα του σώφρων: μυαλωμένος
αντίθετα του σώφρων: άφρονας, άμυαλος, έκλυτος

Από το Μείζον ελληνικό λεξικό – Τεγόπουλος-Φυτράκης

Софросине
Софросине (греч. σωφροσύνη — «благоразумие, рассудительность, здравый смысл») — в работах античных философов, термин, часто употребляющийся в смысле «сдерживающей меры» (в эстетическом понимании).
В частности, использовался Платоном как один из эпитетов наилучшего государственного строя, наряду с мудростью, мужеством и справедливостью (Платон, «Республика»).

Sophrosyne
Sophrosyne (σωφροσύνη) is a Greek philosophical term etymologically meaning ‘moral sanity’ and from there ‘self control’ or ‘moderation’ guided by true ‘self-knowledge.’
It is perhaps best expressed by the two most famous sayings of the oracle at Delphi: “Nothing in excess” and “Know thyself.”

Besonnenheit
Besonnenheit (σωφροσύνη [sophrosýne] Sophrosyne) bezeichnet im Unterschied zur Impulsivität die überlegte, selbstbeherrschte Gelassenheit, die besonders auch in schwierigen oder heiklen Situationen den Verstand die Oberhand behalten lässt, um vorschnelle und unüberlegte Entscheidungen oder Taten zu vermeiden.

Während Besonnenheit den rationalen Aspekt betont, betont Gelassenheit die emotionalen Anteile innerer Ruhe.

του Στέλιου Ράμφου

Thessaloniki 01-07-2006

Μυθικό αίσθημα και ιστορικότης ακόμη δεν αρμονίσθηκαν στον εθνικό μας βίο. Έτσι θα συνώψιζα το ελληνικό πρόβλημα. […] Κατά βάθος συγκρούονται η ιδέα μας για τα πράγματα και τα ίδια τα πράγματα.Δρούμε και αντιδρούμε εν πολλοίς ανοιχτοί στην ψευδαίσθηση. Η αλήθεια μας δυσκολεύει, ενώ μας ανακουφίζει η χίμαιρα. Εξ ου και η εμμονή στα πολωτικά σχήματα εις βάρος του συναμφότερου και του διφορούμενου. […]

Δεν ξέρουμε που πάμε, επειδή δεν αποφασίζουμε τι θέλουμε, οπότε μας λείπει η αυτοπεποίθηση και νιώθουμε ανασφαλείς. Το μόνο μέλλον που αναγνωρίζουμε θα έρθει απρόσκλητο και είναι η Δευτέρα παρουσία, ενώ το παρελθόν υπάρχει για να το λιβανίζουμε με τρόπο που δεν διαφέρει από εξορκισμό. Συρρικνώνουμε, έτσι, την πρωτοβουλία μας σε σπασμωδικές κινήσεις της στιγμής, τις οποίες πληρώνουμε πανάκριβα. Μια πολιτική με συνείδηση αποστολής δεν θα ανεχόταν κάτι τέτοιο. […]

Thessaloniki 30-06-2006

Οι ανελαστικές κοινωνίες σαν την ελληνική έχουν κάτι πνιγηρό που ευνοεί τα μηδενιστικά φαινόμενα. Το μηδέν βρίσκει πρόσφορο έδαφος όταν νιώθουμε πολύ συγκροτημένοι για να ονειρευόμαστε. Χάνουμε την έκπληξι του παιδιού από μέσα μας, ενώ στο συστηματικό υπολογισμό των τακτοποιήσεων η ζωή αντικαθίσταται με μαύρες τρύπες του χρόνου. Τα πράγματα μιλούν όταν τα θαυμάζουμε, σιωπούν εφ’ όσον τα παρατηρούμε. […] Καθώς το παρόν γλιστρά διαρκώς μέσα από τα χέρια μας, γλιστρά μαζί εναγώνια και η απόλυτη αξία του. Χωρίς υπερβατικό σημείο αναφοράς είμαστε καταδικασμένοι να παραδίδωμε σαν δήμιοι το παρόν στο ανελέητο «νυν» του και να χειρονομούμε κατόπιν αλλοπρόσαλλα πίσω από το φάντασμά του.Ψυχικό υπόβαθρο του μηδενισμού είναι η τραυματική αποτυχία της αυτοπραγματώσεως, που γυρνά εκδικητικά σε ολική απόρριψι της κοινωνίας. Ο συνδυασμός απύθμενης φιλοδοξίας και ανυπόφορης αδυναμίας οδηγεί σε υπαρξιακή πλαστοπροσωπία («φαίνομαι λίγος αλλά νοιώθω πολύς») και περαιτέρω σε απελπισμένη βιαιότητα. […]

Thessaloniki 30-06-2006

Πάνω από την ευημερία, οι κοινωνίες βάζουν την συνήθεια και την ασφάλεια. Η δύναμι και η αδυναμία του συντηρητησμού έγκειται εις το ότι τα συνδέει [τα δύο προηγούμενα: την συνήθεια και κυρίως την ασφάλεια] με στασιμότητα. Αυτό ισχύει εφ’ όσον η ιστορικότης είναι υποανάπτυκτη. Στο μέτρο που η δυναμική της ιστορίας αναπτύσσεται, η ασφάλεια συνδέεται με την αλλαγή. […]Ο κόσμος μεταβάλλεται ραγδαία. Στην εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της φύσεως έχει προστεθή η αχανής αγορά της διαχειρίσεως των πληροφοριών με πλήθος παρεπόμενα. Αίφνης ο χώρος των πολιτισμικών αγαθών απλώνεται από τις εκδοτικές και δισκογραφικές εταιρείες στην βιομηχανία της μόδας και από εκεί στις εταιρείες αναπλάσεως πόλεων. […]

Ο εκσυγχρονισμός των παρ’ ημίν νοοτροπιών έχει καθοριστικό περιεχόμενο να ξεπεράσει τις αμυντικές συμπεριφορές, το αίσθημα ότι είμαστε διαρκώς απειλούμενοι, με το οποίο ο μυθικός μας ψυχισμός δικαιολογεί την ιστορική μας καχεξία και συγκαλύπτει την έλλειψι αυτοπεποιθήσεως. […]

Thessaloniki 29-06-2006
Εάν δεν γίνουν αποφασιστικά βήματα εκσυγχρονισμού των νοοτροπιών, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσει ο λαός την παραγωγική προσπάθεια και να αναπτύξη το αίσθημα της αλληλεγγύου ευθύνης, πέρα των δεσμών τόπου, αίματος, υποχρεώσεων ή φιλίας. […] Όσο η τεχνολογική επανάστασι μεταφέρει το κέντρο της ανθρώπινης δραστηριότητας πέρα από τη φύσι, τόσο προβάλλει στον ορίζοντα της υπάρξεως μια οικονομία της δημιουργίας […] Τα πάντα μεταβάλλονται. […] Το όνειρο δίνει νόημα στον κόσμο και σκοπό στην πράξι μας. […] Ο άσκοπος χρόνος καλπάζει προς ένα τέλος πτωτικό, ο χρόνος του σκοπού καλπάζει προς την άνοιξι.
Thessaloniki 27-06-2006
Η δυναμική της σύγχρονης πραγματικότητος επιτάσσει να αποκηρύξομε το υπέρβαρο δημόσιο της ομοιομορφίας και της ομοιογένειας, για να στραφούμε προς μια κοινωνία διαφοράς […]
Ο σύγχρονος κόσμος διαθέτει κάτι αυθεντικά απελευθερωτικό, υπό την έννοια ότι κόβοντας τους δεσμούς του με τη φύσι αφήνει να τον διαπερνά ένα αναγεννητικό ρεύμα αποενοχοποιήσεως.
Thessaloniki 27-06-2006

Επικοινωνία και ενοχή είναι μεταξύ τους ασυμβίβαστα. Ο σημερινός απογαλακτισμός από τη φύσι λαμβάνει μεν τη μορφή και διαστάσεις οικολογικής καταστροφής, όμως δεν αποκλείεται εις βάθος χρόνου να μας κάνει να την σεβαστούμε και να μας επιτρέψει να τη σώσουμε. Η ανθρωπότης διεκδικεί συνειδητά και ασύνειδα την πνευματική της ενηλικίωσι […]Βιώνουμε δραματικά και συναρπαστικά τις περιστάσεις μιας υπερβατικής αναγωγής […]

Τα αποσπάσματα του παραπάνω κειμένου μπόρεσα να τα κατανοήσω επειδή τα προηγούμενα χρόνια άκουσα για την βούληση για εξουσία ως κοινή σταθερά των όντων. Άλλες φορές αυτή τη βούληση τη λέω επιθυμία, πρόθεση, ακόμη και όνειρο. Αυτό καταλαβαίνω όταν διαβάζω φράσεις όπως:

«Δεν ξέρουμε που πάμε, επειδή δεν αποφασίζουμε τι θέλουμε»«Συρρικνώνουμε, έτσι, την πρωτοβουλία μας»

«συνείδηση αποστολής»

«απύθμενη φιλοδοξία»

«Ο άσκοπος χρόνος / ο χρόνος του σκοπού»

Ένα άλλο ύπουλο στοιχείο στα αποσπάσματα του παραπάνω κειμένου είναι αντιφατική αποδοχή «μιας υπερβατικής αναγωγής». Από την μία απεμπολίζοται ή ναρκωτικές ψευδαισθήσεις:«Κατά βάθος συγκρούονται η ιδέα μας για τα πράγματα και τα ίδια τα πράγματα»

«Η αλήθεια μας δυσκολεύει, ενώ μας ανακουφίζει η χίμαιρα»

«Η ανθρωπότης διεκδικεί την πνευματική της ενηλικίωσι»

Κι από την άλλη αυτές επανέρχονται σαν σε ποιο εκλεπτυσμένη και καλαίσθητη μορφή σαν αντίδοτο μάλιστα ενάντια στον μηδενισμό και την κατάθλιψη:

ειρωνικά: «πολύ συγκροτημένοι για να ονειρευόμαστε»

«Χωρίς υπερβατικό σημείο αναφοράς είμαστε καταδικασμένοι…»

«… καλπάζει προς την άνοιξι»

«Βιώνουμε δραματικά και συναρπαστικά τις περιστάσεις μιας υπερβατικής αναγωγής»

Νομίζω όμως ότι του συγγραφέα, του είναι γνωστή αυτή η αντίφαση. Με φράσεις όπως «ο κόσμος μεταβάλλεται ραγδαία» και «τα πάντα μεταβάλλονται» καθώς και με τη συνολική οξυδέρκεια της παρατηρητικότητάς του καταφέρνει να διεγείρει ενός είδους εμπιστοσύνη. Αλλά αυτό μάλλον θα συμβαίνει επειδή εν μέρη ήμουν από πριν πεισμένος. Ίσως να είναι δυνατή μια καλύτερη περιγραφή, κι αυτό είναι σημαντικό. Στη περιγραφή που κάνει με βοηθάει το ότι χρησιμοποιεί τους όρους της μεταβολής και της βούλησης. Πρέπει όμως να αναγνωρίσω ότι το πρόβλημα που αναφέρει είτε το περιγράφει καλά είτε όχι και τόσο πετυχημένα, υπάρχει.

Τον συναντώ πάλι στην ευγένεια της πρόθεσης και την αισιοδοξία της πρότασης για δημιουργία.

«Το όνειρο δίνει νόημα στον κόσμο και σκοπό στην πράξι μας».

Από το κομμάτι «Απογραφή» του Στέλιου Ράμφου από το βιβλιαράκι «Σαν διφορούμενο άγγιγμα» Εκδόσεις Αρμός, 2005
ISBN 960-527-325-X

More is more

» Less is more «
Mies van de Rohe

» If less is more maybe nothing is everything «
Rem Koolhaas

» More is more «
Robert Venturi

– Complexity and Contradiction in Architecture (1966)
– Learning from Las Vegas (with Denise Scott Brown and Steven Izenour), MIT Press, Cambridge MA, 1972, revised 1977.

Dort verweist Venturi am Beispiel des “Strip”, der zentralen Hauptstraße von Las Vegas, auf die Alltagsarchitektur Amerikas und hebt diesen ins Zentrum der Architekturdebatte. Ferner verweist er – wie die meisten postmodernen Architekten – auf den historischen Bezug von Architektur.

In 1962, Mrs. Vanna Venturi commissioned her son, Robert Venturi – then still a young and promising architect – to design a house for her in the Chestnut Hill neighbourhood of Philadelphia, Pennsylvania.