Ο λογαριασμός και το κράτος

Aachener Weiher 24.4.2010 Hiroshima-Nagasaki-Park in Köln (Cologne, 24.04.2010)

Aachener Weiher 24.4.2010 Hiroshima-Nagasaki-Park in Köln (Cologne, 24.04.2010)

Δυο παρατηρήσεις:

Πρώτα το θετικό:
Συνήθως οι Έλληνες όταν μετά το φαγοπότι έρχεται ο λογαριασμός, μπορούν να φτάσουν μέχρι και σε καβγά μεταξύ τους για το ποιος θα αναλάβει να τον πληρώσει. Με ελάχιστες γραφικές εξαιρέσεις που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα, δεν φαίνεται να συμβαίνει αυτό τώρα στη κρίση που περνάει η χώρα. Αν αυτό είναι δείγμα αλλαγής της νοοτροπίας, κι από πίσω κρύβεται η επιθυμία για ρύθμιση και αναδιαπραγμάτευση μεταξύ τους για το τι σημαίνει δικαιοσύνη και φιλότιμο, τότε είναι επιτέλους κάτι θετικό νομίζω. Ίσως το πρώτο από τα κέρδη της κρίσης που φούντωσε στη χώρα.

H δεύτερη παρατήρηση:
Η εξ ανάγκης επιβολή μέτρων (όχι μόνο σκληρών αλλά και καταρχήν άστοχων μάλλον) έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό: τα μέτρα αυτά επιβλήθηκαν από «έξω» (από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κλπ). Καμία ελληνική κυβέρνηση δεν ήταν ικανή ν’ αποφασίσει όχι μόνο τέτοια, αλλά ακόμη και έστω εύστοχα σκληρά μέτρα. Αυτό δικαιώνει μια από τις πιο μύχιες νεοελληνικές επιθυμίες: Οι Έλληνες αφού με πολύ πάθος αγωνίστηκαν για την ελευθερία τους, αναγκάστηκαν να κάνουν στη χώρα τους κράτος. Το κράτος εκτός από βασικός φορέας της ανθρώπινης βίας, είναι ταυτόχρονα (κι ας φαίνεται αυτό αντιφατικό) εγγυητής ενός πλαισίου ελευθερίας. Κατά βάθος όμως οι Έλληνες ποτέ δεν πίστεψαν σ’ αυτό το κράτος και η κατανόηση που ανέπτυξαν γι’ αυτό, ήταν ότι πρόκειται για κάτι το οποίο φτιάχτηκε για να το απομυζούν (ή να τους απομυζά αυτό). Έτσι μπορούμε να εξηγήσουμε για παράδειγμα γιατί η πρόοδος (η πνευματική, η επιστημονική, η καλλιτεχνική, η έμπορο-οικονομική κλπ) των ανθρώπων στο νεοελληνικό κράτος, είναι δυσανάλογα μικρότερη απ’ όσο θα περίμενε κανείς μετά από μια έστω πρόχειρη σύγκριση, με τα επιτεύγματα των υποδούλων Ελλήνων ή των Ελλήνων της διασποράς. Μόνο οι ποιητές επειδή πρόκειται για μοναχικούς καβαλάρηδες της γλώσσας, συνέχιζαν να ξεφυτρώνουν στα πλαίσια αυτού του κράτους, σαν χρωματιστά και μεθυστικά μανιτάρια πάνω στα κόπρανα.
Οι Έλληνες δείχνουν να τα καταφέρνουν καλύτερα όταν δεν επωμίζονται οι ίδιοι τις ευθύνες για την οργάνωση του κράτους. Τώρα με την επίσημη έξωθεν επέμβαση στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, μια που αυτή δεν είναι στρατιωτικού ή γενικού πολιτικού τύπου ώστε να προσβάλλει κατευθείαν την εθνική μας ευθιξία, πραγματώνεται αυτό το οποίο υποσυνείδητα εύχονταν πολλοί: να ‘ρθούν να μας κάνουν ανθρώπους. Σαφώς και συγκρούεται αυτό με την εξίσου ελληνική πάγια αντικαθεστωτική στάση. Μάλλον το ένα τρέφει το άλλο όμως. Ουσιαστικά πρόκειται για άλλη μια προφανή τραγωδία: είναι ανόητο κι ανώριμο να περιμένει κανείς από τους άλλους την λύση για τα δικά του.

Advertisements

One response to “Ο λογαριασμός και το κράτος

  1. Αγγελική

    Χθές στα Σεμινάρια για τις Εικαστικές Δράσεις (http://www.eetf.uowm.gr/perfomance_now/) ο Θανάσης Χονδρός έλεγε κάτι τέτοιο: “Ζούμε μια κρίση: πολιτική, κοινωνική, οικονομική. Υπέροχα. Για τους καλλιτέχνες (των εικαστικών δράσεων)” εννοώντας βέβαια ότι οι συνθήκες αυτές δίνουν εναύσματα στους καλλιτέχνες για δράση και παρέμβαση. Ίσως οι συνθήκες ευνούν επίσης -ή πρώτα απ’ όλα- την πολιτική σκέψη, τη συλλογική δράση και την ουσιαστική εμπλοκή σ’ όσα μας αφορούν. Ή ίσως θα ήταν απλά υπέροχο να συμβεί κάτι τέτοιο.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s