Το ινδικό βάθος της ελληνικής ψυχής (Mother India)

Υπάρχει μια ενδόμυχη άρνηση στην σημερινή Ελλάδα όχι μόνο προς το μελοδραματισμό που βρίσκει κανείς στις κινηματογραφικές παραγωγές από την Ινδία, αλλά κυρίως στα ψυχολογικά και κοινωνικά σχήματα που παρουσιάζονται στις ιστορίες που διηγείται αυτού του είδους το σινεμά. Κρίμα, γιατί οι ταινίες είναι πολύ ενδιαφέρουσες. Η θεωρία μου είναι ότι η στάση και η νοοτροπία που προβάλεται σ’ αυτές τις ταινίες, είναι ακόμη πολύ πρόσφατα πράγματα και συγγενέυουν επικίνδυνα με το βαθύ εγώ της σύχγρονης ελληνικής κοινωνίας. Η επικρατούσα θέση είναι ότι «έχουμε προχωρήσει». Λέω, κρίμα γιατί νομίζω ότι πρέπει να ξαναξεκινίσουμε από κεί που τ’ αφήσαμε στη μέση. Προχωρήσαμε στο άγγελμα «ανήκομεν εις την δύσην» ενώ ταυτόχρονα αριστεροί και δεξιοί αναπτύξαμε σαν ένα είδος αλλεργικής αναφυλαξίας ένα γελοίο αντιμερικανισμό που καλά κρατεί μέχρι σήμερα κι ακόμη παραδέρνουμε.
Ένας τρόπος να πλησιάσει, ν’ αρχίσει δηλαδή κανείς μ’ αυτές τις ταινίες είναι να τις βλέπει σαν τις πορνοταινίες που προσπαθούν  να έχουν και υπόθεση: δηλαδή να προσπερνάει τα μέρη με την πλοκή και να πηγαίνει κατευθείαν στο ψητό: στις σκηνές με το χορό και τα τραγούδια!
Καλή διασκέδαση.

Όσο αξίζεις εσύ
κι η καρδιά σου η χρυσή
δεν αξίζουν μαζί
ο ουρανός κι όλη η γη, κι όλη η γη …

Όλοι οι άντρες ποθούν
στην καρδιά σου να μπουν
κι επειδή μ’ αγαπάς
με μισούν, με μισούν, με μισούν …

Μα εγώ σε σένα, καλή μου,
χρωστάω και τη ζωή μου,
μου άλλαξες την ψυχή μου,
τόσες συνήθειες κακές.
Με χίλιες δυο τριγυρνούσα
και τα λεφτά μου πετούσα,
αλήτης θα καταντούσα
μα όλ’ αυτά μέχρι χτες.

Μια ελληνική μεταφορά μπορείτε ν’ ακούσετε εδώ: όσο αξίζεις εσύ. Τη μουσική δεν την έγραψε ο Απόστολος Καλδάρας.


Ο Στέλιος Καζαντζίδης έγραψε (όχι τη μουσική) αλλά στίχους στα ελληνικά για το παραπάνω τραγούδι:

Αυτή η νύχτα μένει
που θα μαστε μαζί
θα φύγεις μακριά μου
πριν έρθει το πρωί…

Αγάπη μου σε χάνω
έτσι ήτανε γραμμένο
μα όσο ζω στον κόσμο
εσένα θα προσμένω
Αγάπη μου θα φύγεις
έτσι ήτανε γραμμένο
μα όσο ζω στον κόσμο
εσένα θα προσμένω

Ακούστε το εδώ: «αυτή η νύχτα μένει»  1959  Στέλιος Καζαντζίδης

Κι ένα ακόμη:

Μ’ αφήνεις τώρα που έμαθα κοντά σου
και ζω μονάχα για τον έρωτά σου
κι είμαι κομμάτι από την καρδιά σου
όχι όχι μη με παρατάς όχι όχι κι ας μη μ’ αγαπάς

Μείνε μαζί μου και μη μ’ αγαπήσεις
μόνο τα χάδια σου να μου χαρίσεις
και λίγο λίγο θα με συνηθίσεις
όχι όχι μη με παρατάς όχι όχι κι ας μη μ’ αγαπάς

Τι θα γίνω μες στη ζωή αν ξυπνήσω ένα πρωί
και κοιτάξω την αγκαλιά μου από μέσα να λείπεις εσύ

Μείνε μαζί μου και μη μ’ αγαπήσεις
μόνο τα χάδια σου να μου χαρίσεις
και λίγο λίγο θα με συνηθίσεις
όχι όχι μη με παρατάς όχι όχι κι ας μη μ’ αγαπάς

Στα ελληνικά η πρώτη εκτέλεση είναι με τον Μιχάλη Μενιδιάτη και τη Σοφία Κολλητήρη (σε ντουέτο). Το έχουν τραγουδίσει πολλοί. Ανάμεσά τους και ο Γιάννης Θυμάκης ο Σπύρος Ζαγοραίος καθώς και ο Γιώργος Νταλάρας με τη Γιώτα Λύδια.
Φυσικά, τη μουσική δεν την έγραψε ο Απόστολος Καλδάρας.

Το επόμενο τραγούδι έχει θέση «ύμνου» στη κατηγορία, «Mother India (1957) – duniya main hum aaye». Είναι από τα λίγα για τα οποία δεν ευδοκίμησε καμία προσπάθεια συγκάλυψης της καταγωγής του, μάλλον επειδή η ταινία από την οποία προέρχεται είχε μεγάλη επιτυχία και στην Ελλάδα κι όλοι γνώριζαν πια την πρώτη εκτέλεση στα ινδικά.

Καρδιά μου καημένη, πώς βαστάς και δε ραγίζεις
στον ψεύτη ντουνιά τόση απονιά που αντικρίζεις
Ησυχία και χαρά μέσα στη ζωή δεν έχω νιώσει
και μια αγάπη ακόμα που ’χα πιστέψει μ’ έχει πληγώσει
Δε με πόνεσε κανείς, -εις
Δε με πόνεσε κανείς, ούτε στιγμή μες στη ζωή μου
Μες στους δρόμους ξαφνικά κάποιο πρωί θα βγει η ψυχή μου
Καρδιά μου καημένη…
Η δική μου η καρδιά μοιάζει σαν αυγή συννεφιασμένη
Απ’ το μίσος του κόσμου κι από αγάπη είναι καμένη

Η μουσική είναι του πολύ γνωστού ινδού συνθέτη Naushad Ali, που είναι κάτι σαν τον Χατζιδάκι της Ινδίας. Πρώτη εκτέλεση από τις Lata, Miina και Usha Mangeshkar.

Από την ταινία “Mother India” (Bharat Mata) του 1957, με πρωταγωνίστρια τη μεγάλη Ναργκίς, παίχτηκε στην Ελλάδα με τον τίτλο «γη ποτισμένη με ιδρώτα» στα μέσα του 1960. Η ταινία έκανε πάταγο παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα έκανε ρεκόρ εισητηρίων. Κατευθείαν την ίδια χρονιά (1960) δισκογραφείται στην Ελλάδα από πολλούς. Την μουσική ισχυρίζεται ότι την έγραψε ο Μπάμπης Μπακάλης και τους στίχους ο Δημήτρης Γκούτης.

Advertisements

10 responses to “Το ινδικό βάθος της ελληνικής ψυχής (Mother India)

  1. Pingback: Umrao Jaan « boat

  2. Pingback: Ελλάς – Ινδία – Συμμαχία « Η καλύβα ψηλά στο βουνό

  3. Από τα πράγματα που δυσκολεύεται κανείς να πιστέψει.

  4. Pingback: Η αδερφή της Ευρώπης « boat

  5. Σε χθεσινοβραδυνή συζήτηση με φίλο μουσικόφιλο που δεν έχει αγγίξει πληκτρολόγιο ποτέ μου ανέφερε ότι είναι γνωστό το θέμα της διασκευής ινδικών κομματιών από παλιά. Προφανώς οι συνθέτες που υπογράφουν σαν “μουσική” στις Ελληνικές ηχογραφήσεις αναφέρονται στην μεταφορά και ενορχήστρωση.

    • Πράγματι, άγνωστο δεν ήταν ποτέ ότι μεταφεροταν μουσική από «τις Ινδίες» στην μετεμφυλιακή ελληνική λαική μουσική κουλτούρα. Αν ήταν όμως «προφανές» το ότι οι συνθέτες που υπογράφουν τις ελληνικές ηχογραφήσεις αναφέρονται στην μεταφορά και την ενορχήστρωση, τότε δεν θα μας προκαλούσε τόσο μεγάλη έκπληξη το άκουσμα των ινδικών εκδοχών. Άλλωστε λείπει σχεδόν πάντα η αναφορά στον ινδό μουσικοσυνθέτη που έγραψε τη μουσική …

  6. Πηραν ομως και αυτοι και εκαναν επιτυχιες με δικα μας:

  7. Το ότι κλέφτηκαν μελωδίες από αλλού, δεν σημαίνει ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει πλούσια μουσική παράδοση και καλοί γνωστοί κι ανώνυμοι συνθέτες.
    (Το συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι στο παραπάνω video, κάτι μου θυμίζει αλλά δεν μπορώ να θυμηθώ τι ακριβώς).

  8. Ειναι το “τα ριαλια”, παραδοσιακο κυπριακο, το γωρισαμε και απο τον Βιολαρη.
    Η το “παρτο φεγγαρι και καν’το βερα μου” του Βλαβιανου με την Μαρινελα, που εγινε “Lady of Arcadia” απο τον Ρουσσο για να βρεθει σχεδον ” yunhi kat jaega safar”.
    Η οι “μαργαριτες” (Φοιβος – Δημητριου) που βρεθηκαν καπου “Dil Churaliya”.(http://www.youtube.com/watch?v=CNmh56ZnfSk)
    Δεν ειναι το μονα βεβαια, ουτε μονο οι Ινδοι η οι Ελληνες που αντεγραψαν.

  9. Ευχαριστώ για την υπενθύμιση και τα παραδείγματα!
    Για όσους θέλουν να θυμηθούν τα «ριάλια» μπορούν να τ’ ακούσουν να τα τραγουδάει η Άννα (ναι η Βίσση)

    Από τον Μιχάλη Βιολάρη μπορείτε να το ακούσετε εδώ:

    Ομολογώ ότι από την αναφορά στο τίτλο “μαργαριτες” με την σημείωση (Φοίβος – Δημητρίου), δε πήγε το μυαλό μου στο Άντζελα Δημητρίου! Ορίστε κι αυτό για την άμεση σύγγριση:

    Οι μαργαρίτες της Άντζελας

    Και το ινδικό “Dil Churaliya”

    nico σ’ευχαριστώ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s