Eλληνική παρακμή

Broken old plastic chair under oliv trees in Greece

Broken old plastic chair under oliv trees in Greece

Τα παρακάτω γράφονται την εβδομάδα πριν από την Κυριακή της 4ης Οκτωβρίου 2009. Λίγες μέρες πριν από εκείνη την Κυριακή δηλαδή, με τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές και την μεγάλη αμηχανία μπροστά στο αφηρημένο ή το πρακτικό νόημά τους.

… θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τι θα λέει ο ΓΑΠ (Γεώργιος Ανδρέα Παπανδρέου) σε 40 μέρες από τώρα, όταν τα ΜΑΤ θα δέρνουν την αναρχοαυτόνομη Αθήνα, στην καυτή ζώνη από 17 Νοεμβρίου έως τα μέσα του Δεκέμβρη. Τι θα του πουν στας Ευρώπας, σε 3 βδομάδες, όταν θα πάει γυρεύοντας για 3ετή αναστολή με ταυτόχρονη πολιτική ΑΥΞΗΣΗΣ του χρέους της χώρας. Τι θα του πουν οι ενδιαφερόμενοι αν δεν ανοίξει ΑΜΕΣΩΣ τις 100 μονάδες εντατικής, που μένουν κλειστές, όταν πολλαπλασιαστούν τα κρούσματα πνευμονίας από τη νέα γρίπη. Τι θα του πουν οι φοιτητές όταν επιχειρήσει (υλοποιώντας τις ντιρεκτίβες της ΕΕ) να αναγνωρίσει κανονικά και με το νόμο τα κολέγια. Τι θα του πουν οι αγρότες, αρχές Γενάρη του ‘10, όταν θα ξαναβγούν με τα τρακτέρ στις εθνικές οδούς κλπ, κλπ.

Δε θα γελάμε. Ούτε ο ΓΑΠ θα γελάει. Ο μόνος που ΠΙΘΑΝΟΝ να γελάει είναι ο ΚΑΚ (Κώστας Αχιλλέα Καραμανλή), επειδή γλίτωσε από όλα αυτά.

Πάνος Ζέρβας
στη καλύβα ψηλά στο βουνό, Σεπτεμβρίου 29, 2009 στο 11:40 μμ

[…] αυτό που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία πια, είναι πολύ μεγάλο, σοβαρό, δύσκολο – σαφώς πέρα από τις δυνατότητες των κομμάτων (μεγάλων και μικρών) και του πολιτικού προσωπικού που κυριαρχεί. Πολύ πέρα και από τις δυνατότητες του ΠΑΣΟΚ και του ΓΑΠ.

Ανεξάρτητα από το τι θα ψηφίσουμε, τουλάχιστον ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις… ;-)

Πάνος Ζέρβας
στη καλύβα ψηλά στο βουνό, Σεπτεμβρίου 30, 2009 στο 1:33 πμ

Ναι είναι πολύ «μεγάλο» το πρόβλημα, και τα περισσότερα κόμματα, μεγάλα και μικρά, είναι δυστυχώς μάλλον μέρος του προβλήματος παρά πιθανές λύσεις. Όπως και οι ρόλοι που επιφυλάσσονται στα πρόσωπα, σαν αυτό του ΓΑΠ (Γεώργιος Ανδρέα Παπανδρέου) ή του ΚΑΚ (Κώστας Αχιλλέα Καραμανλή) για παράδειγμα.

Και μόνο το αράδιασμα έτσι στα πρόχειρα της συνηθισμένης «φυσικής ροής» της ελληνικής πραγματικότητας για τις «πρώτες 100 μέρες του αλλουνού», σε πιάνει ένας πόνος βαθύς. Όχι τόσο από τα ίδια τα γνωστά προβλήματα, αλλά περισσότερο από τη συνειδητοποίηση της αέναης επανάληψης και της στασιμότητας. Από μόνη της μια απλή λογιστική απαρίθμηση, και η φυσικότητα με την οποία γίνονται αποδεκτά στο κοινό συνειδητό της Ελλάδας φανερώνει κάτι σημαντικό…

Τι είναι όμως αυτό που φανερώνεται; Ας του δώσουμε επιτέλους όνομα αυτού του πράγματος που αποκαλύπτεται κι εδώ κι αλλού και συνέχεια εδώ και χρόνια, τετραετίες, δεκαετίες, γενεές, και αιώνες για να ακριβολογούμε. (Από τη μία η γενική σκέψη, η γενίκευση που προσπαθώ τώρα να κάνω, κι από την άλλη η ακριβολογία, είναι και τα δύο στοιχεία που στο κοινό συνειδητό της Ελλάδας αντιμετωπίζονται με αλλεργική απέχθεια). Επανέρχομαι: θέλω να προτείνω ένα όνομα με το οποίο να μπορούμε να ονοματίζουμε το «μεγάλο» πρόβλημα. Πιστεύω ότι βοηθάει να δίνουμε λέξεις στα πράγματα. Και όταν το κάνουμε αυτό με ευστοχία βοηθάει ακόμη καλύτερα. Δεν είναι τυχαίο το ότι στην συντριπτική τους πλειοψηφία τα ελληνικά τραγελαφικά και τραγικά που αραδιάζουμε με αθλητικό ζήλο πια, πρώτα και κυρίως στο επίπεδο της γλώσσας συμβαίνουν. Όχι μόνο στην Ελλάδα, παντού έτσι γίνεται.

Η πρότασή μου δεν είναι πρωτότυπη, εγώ τελευταία αυτό το πολύ «μεγάλο» πρόβλημα το λέω συνειδητά: «ελληνική παρακμή». Ας κατανοηθεί με το εύρος που απαιτείται.

Αν το επαναλάβει κανείς στη σκέψη του μερικές φορές, και ενεργοποιήσει μηχανισμούς κατανόησης του παρόντος, κάνει καλό και βοηθάει στην επίλυση του κοινού προβλήματος. Το πρόβλημα είναι πράγματι μεγάλο, και ξεκινάει όχι μόνο από παλιά (πολύ παλιά, κάνα δυο αιώνες πριν από την τουρκοκρατία, και πήρε από νωρίς μορφή, όταν μαρμάρωσε ο λαϊκός βασιλιάς των ρωμιών). Είναι και βαθύ, πολύ, πάρα πολύ βαθύ. Φτάνει στις ψυχές μας. Δεν γεννιόμαστε μ’ αυτό, αλλά αναπαράγεται με καταπληκτική συνέπεια αθόρυβα σε κάθε καινούρια γενιά. Ότι κι αν πούμε για το μέγεθος, το χαρακτήρα και τις ιδιομορφίες της «ελληνικής παρακμής» (δεν νομίζεται ότι ταιριάζει ο όρος;) ή κατάσταση είναι τέτοια που ακριβώς λόγω της ασχήμιας της εκλιπαρεί για λύση. Φιγούρες σαν τον ΓΑΠ ή όμοιες «απόπειρες κληρονομικής ή επίκτητης χαρισματικότητας» συνήθως επιδεινώνουν την μαζική νάρκωση και την τύφλα. Μορφές όμως που ξεχωρίζουν και λειτουργούν παραδειγματικά πιστεύω ότι είναι κομμάτι της διεξόδου, αλλά ας μη τους ψάχνουμε εκεί που αποκλείεται να βρεθούν. Τέτοιοι άνθρωποι, υπάρχουν, αλλά είναι απασχολημένοι και δεν έχουν χρόνο για να γίνουν δημοφιλείς. Αυτό ίσως συμβεί παρεμπιπτόντως. Η δουλειά στην άκρη του κουβαριού προέχει. Ενώ υπουργός, ο καθένας μπορεί να γίνει …

H υιοθέτηση του όρου «ελληνική παρακμή» για το γενικό πρόβλημα στην Ελλάδα ανταποκρίνεται πλήρως στα άσχημα που περιγράφονται εδώ κι εκεί στις δημόσιες και ιδιωτικές συναλλαγές μας. Aνταποκρίνεται και σ’ άλλα βέβαια, ευρύτερα και γενικότερα σημάδια του λαϊκού πολιτισμού στην Ελλάδα. Δεν ανταποκρίνεται σε όλες τις εκφάνσεις του σύγχρονης λαϊκής κουλτούρας κι αυτό αξίζει να λειτουργήσει ελπιδοφόρα και για κείνα τα καταρρακωμένα κομμάτια του εαυτού μας. Να σας πω μόνο ένα: τη μουσική και το τραγούδι (που χει αξία για τον πολιτισμό, κατά τη γνώμη μου το ίδιου βάρους όσο και η γλώσσα η ίδια – ή οποία πάλι είναι το πιο «ελληνικό» απ’ όλα όσα μας απέμειναν). Ότι μπορεί να κουβαλήσει αυτή, κρυφά και φανερά, σαν συνταγές σκέψης ας πούμε, ίσως μας κάνει να πλάσουμε και μια αξία που νά ‘ναι λίγο διαφορετική απ τις άλλες. Αλλιώς, όσο γρηγορότερο παρακμάσουμε τόσο το καλύτερο για μας και τα παιδιά μας. Είναι όμως αξιόλογο που αυτή η διαδικασία, της παρακμής, ενώ έχει οδηγήσει σε απίστευτους «φυσικούς ακρωτηριασμούς», σε «αιμορραγίες υπερωκεάνιες» κι ενώ εξελίσσεται πράγματι εδώ και αιώνες πια, ακόμη δεν κατάφερε να έρθει σε τέλος. Ίσως κάτι να κρύβεται εδώ που αξίζει να σωθεί. Αλλιώς, κι επειδή η εποχή μας είναι εποχή της επιτάχυνσης, όπως είπα, το γοργόν και χάριν έχει, και καθόλου δεν το αποκλείω γιατί είναι μια λύσις κι αυτό.

Πίσω από τον τίτλο «ελληνική παρακμή» όμως κρύβεται κυρίως η αφυπνιστική διάθεση για επαναφορά στην πραγματικότητα του λόγου και της πρακτικής, ως έναυσμα για τον απεγκλωβισμό. Και η κατάδειξη των άσχημων, μόνο σαν εργαλείο για το ξύπνημα της σκέψης έχει πρακτικό νόημα κι όχι για να ενισχύσει την παραλυτική μαζική κατάθλιψη που διαβιούμε συλλογικά. Μεγαλύτερη αξία έχει λοιπόν η αισιοδοξία που βιώνεται εν γνώση και εν πλήρη συνείδηση της «ελληνικής παρακμής». Γιατί αισιόδοξος δεν είναι αυτός που χαμογελάει ότι κι αν συμβαίνει και δια παντός. Εν ανάγκη με τη χρήση μπόλικου αναισθητικού, με τη δικαιολογία του «ταμπεραμέντου» του και το ύφος του απελεύθερου γλεντζέ. Αυτού του γλεντζέ που χρεώνει δυσβάστακτα το μέλλον και το χώρο που δεν του ανήκει και μόνο με την βαρβαρότητα του άρρωστου και του πληγωμένου τραβάει με τη βία στην κατοχή του. (Αυτός, ο ίδιος ο Ζορμπάς είναι ο πραγματικός αντίπαλος).


Broken old plastic chair under oliv trees in Greece

Broken old plastic chair under oliv trees in Greece

Advertisements

One response to “Eλληνική παρακμή

  1. Pingback: Έκτακτες εκλογές « boat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s